De gekken en het geld
Saturday, October 10, 2009
Ik ben sinds enkele weken in dagbehandeling bij het UMCG, groep Angst & Dwang. Aanvankelijk had ik grote weerstand, maar allengs heb ik de slag te pakken gekregen. Alhoewel de weerstand steeds weer, in steeds nieuwe gedaanten, terugkeert. Denk aan Freud: de terugkeer van het verdrongene.
De therapie heeft twee pijlers: cognitieve gedragstherapie en exposure-therapie. Het eerste behelst het rationeel te lijf gaan van irrationele gedachten om daarmee samenhangende pathologische gedragingen en gevoelens te ontkrachten. Het tweede houdt de opzettelijke blootstelling in aan juist die situaties die angst oproepen en normaal gesproken worden vermeden, waarbij het de bedoeling is om de angst uit te zitten totdat deze zakt. Wanneer je dit vaak genoeg herhaalt, zo leert de ervaring, zal de angst steeds meer afnemen.
Ik wilde nooit in groepstherapie. Ik voelde mij boven de grijze massa der neurotische sukkels verheven. Iets van die narcistische zelf-inflatie speelde nog wel even op toen ik mij tussen de andere groepsleden mengde op de eerste dag van de behandeling: 'Zij zijn gekker dan ik', was ik geneigd te denken. Maar gaandeweg deze behandeling kom je er toch achter dat je gekker bent dan je dacht. En dat het ontzettend leuk is om deel uit te maken van een groep unieke, vriendelijke, interessante, soms jolige, soms schuchtere mensen, voor wie je je niet hoeft te schamen omdat iedereen een beetje gek is.
De ontmoeting met de psychiater en de arts-assistent was een gedenkwaardige. De psychiater was een zeer vriendelijke, rustige, knappe man die er nog zomers uitzag bij het naderen van de herfst van zijn leven. De arts-assistent was een vrouw met ernstige, enigszins rode ogen en kort blond haar, wier gelaatstrekken gedurende het gesprek wisselden van onaangename verbazing via professionele verontwaardiging naar bezorgde ontzetting. Dit was het gevolg van de dozijnen medicaties die ik tijdens het gesprek opbiechtte te hebben gebruikt of nog te gebruiken. De arts-assistent noteerde ze aan het begin van het gesprek nog braaf, maar moest dit al snel opgeven omdat ze het niet meer bij kon houden.
De technische psychofarmacotherapeutische discussie waar ik op had gehoopt vond helaas niet plaats. Ik was eerlijk over mijn obsessie met medicijnen, en waar ik al bij de intake voor gewaarschuwd was, bleek waar te zijn: zij wilden het liefst dat ik zo weinig mogelijk pillen slik, en dan nog alleen pillen die een officieel labeltje hebben voor een bepaalde aandoening. Zij achtten dit de enige wetenschappelijke benadering. Ik acht het een onvergeeflijk buigen voor de macht van het getal; de vervanging van intelligente wetenschap door heilig verklaarde statistieken gebaseerd op onderzoeken die verstrengeld zijn met dubieuze belangen. Zie voor een uitgebreidere verdediging van mijn standpunt mijn weblog op het Crazy Meds forum.
Hoe dan ook, ik ben aan mezelf aan het werken, en ik vind het jammer dat ik daar niet voor betaald word. Maar als ik er een leven voor terugkrijg met minder angst en dwang, dan is dat wellicht meer waard dan geld, de zucht waarnaar tenslotte, zoals de schrijver van de Bijbelse brief aan Timotheüs met enige overdrijving stelt, de wortel is van alle kwaad.
posted by de man van visvliet @ 1:37 AM;
Angst, agressie en pillen
Wednesday, September 02, 2009
Weer sta ik op de grens tussen twee werelden. De wereld van de angst en de wereld van agressie. Boven- en onderwereld. Zodra ik mijn ogen op de hemel wil richten, stuift Cerberus schuimbekkend op mij af. Allengs begin ik zelf te schuimbekken, en blaf naar wie mij ontrieven.
Nieuw: angstaanvallen 's morgens. De angst heeft een wisselwerking met mijn kies- en kaakpijn, maar onder elke specifieke angst zit de primitieve, nietsontziende en niets ziende angst om het bestaan in een onveilige wereld. Een buitenbaarmoederlijke wereld. Al was zelfs de baarmoeder misschien niet helemaal veilig.
Ik kan de angst tot bedaren brengen met een benzo. Mijn benzo van voorkeur is tot nog toe lorazepam. Historisch is deze voorkeur gelegen in het feit dat dit één van de weinige benzo's is wier metabolisme niet werd verstoord door fluvoxamine, de SSRI die ik enige tijd geleden gebruikte. De benzo's zijn zeer effectief tegen angst. Ik wil evenwel liever niet van ze afhankelijk worden. Ze zijn tamelijk verslavend. Bovendien dempen ze de cognitieve vermogens en tasten het geheugen aan met betrekking tot de periode van hun werkzaamheid. Wanneer ik onder invloed van een benzo een hoofdstuk uit een roman lees, kan ik in nuchtere toestand aan hetzelfde hoofdstuk opnieuw beginnen.
De vlaamse schrijver Herman Brusselmans gebruikt al zijn gehele leven benzo's. In één van zijn vroege boeken beschrijft hij hoe hij onder invloed van Xanax (alprazolam) zijn benen slechts met moeite bij een trap omhoog krijgt. Benzo's zijn behalve anxiolytisch (en hypnotisch, en anti-convulsief) ook spierverslappend. Het is een weetje!
Aan het medicijnenfront verder de volgende ontwikkelingen:
ik heb voor mijn kies- en kaakpijn tramadol geprobeerd, het synthetische broertje van codeïne en bovendien een noradrenaline en serotonine-heropnameremmer. Tramadol lijkt qua chemische structuur op het antidepressivum Effexor (venlafaxine) en is net als Effexor in de verte verwant aan XTC. Op forums van zowel recreatieve drugsgebruikers als depressievelingen wordt tramadol door menigeen geroemd als bijkans een tovermiddel. Het is een soort kruising tussen speed en codeïne, en een acuut werkend antidepressivum.
Ik ben vooral geïnteresseerd in tramadol omdat er een onderzoek gepubliceerd is waaruit blijkt dat het middel zeer effectief kan zijn tegen Obsessief Compulsieve Stoornis. Tramadol maakte mij echter vooralsnog aggresief en erotomaan, zonder veel te doen aan mijn OCS.
Bovendien heeft tramadol potentieel gevaarlijke interacties (verlaagde convulsiedrempel, serotoninesyndroom) met mijn huidige SSRI, sertraline (merknaam Zoloft).
Ik heb verder ziprasidon (merknaam Geodon), een atypisch antipsychoticum, geëxploreerd, met gemengde resultaten. Het schijnt me ondertussen akathisie ofwel angstige onrust te bezorgen, reden waarom ik het aan het afbouwen ben.
Voorts heb ik mijn huisarts weten over te halen om mij gabapentine voor te schrijven, een anticonvulsivum dat door goeddeels onbegrijpelijke werkzaamheden in de hersenen pijngevoeligheid kan verminderen. Op forums wordt ook gerept van de werkzaamheid van het middel tegen angst. Mogelijk dus twee vliegen in één klap voor mij. Het middel is tenslotte ook geliefd bij recreatieve gebruikers omdat het in hoge doseringen een unieke, productieve, sociale high kan geven. Deze high treedt helaas niet op bij chronisch gebruik.
Ik ben geaccepteerd voor de Angst & Dwang-dagbehandeling van het UMCG. Ik wacht nu op een uitnodiging om aan de therapie te beginnen.
Labels: dagboek, medicijnen
posted by de man van visvliet @ 1:36 AM;
Geroepen, verloren, vergroeid, geloofd
Tuesday, July 14, 2009
Was alles een droom?
Ik heb mijn dromen verloren, ze gleden als fijne, warme zandkorrels door mijn vingers.
Ik ben mijn dromen verloren terwijl ik wandelde in het doolhof van het duister van de ziel.
Iemand zou iets moeten weten, iets moeten zien. De schuimbekkende zieners die mensen laten vallen als dominosteentjes kunnen echter beter in het circus gaan werken.
Op een avond in een kerk met door glas gekleurde zonnestralen hoorde ik het. Mijn naam in de naam van Saulus/Paulus, die terstond het evangelie begon te prediken. 'Marcus strooit met dat woord', zei de dominee, grimmig als een oud reptiel. 'Lucas niet.' Zijn onverstoorbare vertrouwen in het Woord wekte mijn vertrouwen. De stem van God had geklonken, als de vrolijke botsing van breekbare glazen. Het was geen toeval dat ik theologie was gaan studeren. Om een verre, vage hoek lag het predikantschap op mij te wachten. 'Overste van de koningen der aarde', noemde hij Jezus Christus in zijn gebed. Ik was verbaasd - ik wist niet dat het woorden uit Openbaring waren.
Het smachten naar Gods heil lijkt wel een Tantalus-kwelling geworden. Nog altijd stijgt het doopwater mij naar de lippen, zo lijkt het, terwijl de vruchten van de Geest op onbereikbare hoogte hangen.
Dan is er mijn gebit; het blijft me kwellen, het is deels onbehandelbaar. Alleen een Messias-gelijke arts in Groot-Brittannië zou raad weten.
Veel ben ik verloren en de rest ben ik vergeten. Ik schuif mijn pillen heen en weer, staar peinzend in de verte. Wie zal mij verlossen? Waar komt mijn heil vandaan?
Maar steeds weer is er mijn dochter, mijn grote liefde, mijn appèl. Zij groeit en leeft en bloeit en streeft, wijst en babbelt en gilt. Met haar vier ik het leven, al speel ik soms toneel. Razendsnel vergroei ik dan met mijn rol. Zij zegt mijn nieuwe naam: 'Hei-ti'. Ze vraagt naar mij als ze met haar moeder thuiskomt. Wie ben ik?
Wie ben ik allemaal?
Maar wie ben ik ten diepste? En wie is werkelijk mijn God? En wie is mijn God werkelijk?
Labels: dagboek, geloofsboek
posted by de man van visvliet @ 2:37 AM;
Onbetaalbaar - in een elastische schijnvakantie
Sunday, July 05, 2009
Ik bevind mij in een soort van langdurig uitgerekte vakantie die eigenlijk geen vakantie is. Dat wil zeggen, ik ben werkloos. Ik word niet betaald. Dat is jammer.
Ik wilde wel dat ik rijk geboren was, of dat ik de loterij zou winnen. Hard werken voor je geld - het idee is bij mij nooit zonder brokken geland. Vroeger wilde ik al niet de auto van mijn vader schoonmaken voor een kwartje. Een kwartje?! De overbuurjongen kreeg een rijksdaalder.
Een gebrek aan een heldere, dagelijkse, van buiten opgelegde structuur is voor mij niet erg gezond. In de eindeloos durende zomervakanties van mijn jeugd ging ik elke dag naar het zwembad, om tenminste mijn dagen door te komen. Ik dreef wat op een vlot van donkerrood kunststof en gluurde naar de badjuffrouw, die geweldig imposante borsten had.
Nu kom ik niet vaak meer in het zwembad. De laatste keer was met mijn dochtertje tijdens het babyzwemmen. Het akelige is dat je als ouder ook alle liedjes en bewegingen mee moet doen. 'We maken een kringetje van jongens en van meisjes...' En de juf is erg streng en wil dat alle kindertjes ten minste één keer maar liefst talloze keren kopje onder gaan. Dan zie je die arme kinderhoofdjes proestend en naar lucht happend boven komen, met rode oogjes en snotterige neusjes van het chloor. Ik vind dat mijn kind niet kopje onder hoeft. Ik denk er sterk over om de juf eens goed lang onder water te houden. Weet ze zelf hoe het voelt.
Maar goed, ik dwaal af. The story of my life.
Vanmorgen ging ik opnieuw naar de Kapelgemeente - een orthodox Hervormde kerk. Na de dienst werd ik door een oudere heer uitgenodigd om bij hem en zijn vrouw koffie te drinken. Ik nam het aanbod aan. Hij bleek een emeritus predikant te zijn. We hadden een goed en diep gesprek. Het waren vriendelijke en wijze mensen (om en nabij de tachtig!) die een goedhartige vermaning niet schuwden. Zo raadden ze me aan mijn overmatige vrije tijd als werkloze te gebruiken voor theologische verdieping. Geef ze eens ongelijk.
Ik krijg overigens mogelijk binnenkort wel een dagelijkse structuur aangereikt wanneer ik in dagbehandeling ga (het kan nu) bij het UMCG om te leren (zo stel ik mij voor) constructiever met mijn psychische beperkingen om te gaan.
Mijn psychiater heeft mij overigens gedumpt, omdat ik mijn eigen spoor trek op het gebied van medicatie. Totdat ik bij het UMCG aan de bak kan, neemt mijn huisarts de farmacotherapeutische honneurs waar. Ik bracht hem onlangs een bezoek en overviel hem met een farmacologisch betoog dat uitmondde in het verzoek om een experimentele medicatie voor te schrijven. Uiteraard kon hij mijn verzoek niet (volledig) honoreren. Ik wacht nog altijd op een avontuurlijke psychiater die affiniteit heeft met voortschrijdende farmacologische inzichten, het experiment niet schuwt en begrip heeft voor de emancipatie van de patiënt (-> cliënt) die tegenwoordig zelf zowel zijn kennis als zijn medicijnen kan vergaren via het internet.
Het is jammer dat ik als amateur-psychiater niet wordt betaald.
Labels: dagboek, geloofsboek
posted by de man van visvliet @ 5:03 AM;
Afgeschreven vaders hangen stroppen om je nek
Wednesday, June 17, 2009
Vorige week vrijdag hadden we een gesprek met onze dominee over ons afscheid van zijn gemeente. Ondanks dat ik de avond daarvoor flurazepam had genomen, een benzodiazepine (kalmerend middel) die tot wel vier dagen werkzaam kan blijven, ben ik er niet in geslaagd om tijdens het gesprek mijn rust te bewaren, en heb mijn vredelievende vrouw verschillende malen hartkloppingen bezorgd. Toen mijn dominee mij er op wees dat ik zo massief en absoluut ben in mijn overtuigingen, kon ik de bal terugspelen: als er iemand koppig en onwrikbaar is in zijn overtuigingen, dan is het mijn ex-predikant wel.
Helaas moet ik achteraf zeggen dat we vooral langs elkaar heen praatten. Ik geloof niet dat ds. iets begrijpt van mijn postmoderne kritiek op het biblicisme en het creationisme. Ik geloof ook niet dat hij ook maar enig benul heeft van de historische bepaaldheid van beide ismen. Hij zou echt eens de geschiedenis van de kerk in het algemeen en de geschiedenis van de evangelische bewegingen in het bijzonder moeten gaan bestuderen. Maar misschien heb ik te hoge verwachtingen van de resultaten.
Ds. beweert dat ik in de reformatorische orthodoxie tegen dezelfde problemen aan zou lopen als bij de evangelischen. In de midden-orthodoxie zou ik volgens hem een kameleon moeten zijn maar in feite zou ik rondlopen met een strop om mijn nek. Ook dit balletje speelde ik terug: in zíjn kerk zou ik ook niet mogen verkondigen wat ik geloof.
Het is jammer dat we vooral op het niveau van een rationele discussie bleven, die bovendien compleet zinloos bleek te zijn. Ik heb een fikse kater aan het gesprek overgehouden. Mijn dominee was toch een soort vaderfiguur voor me; de zoveelste in een rij van afgeschreven vaders.
Wat dat betreft heb ik betere herinneringen aan het afscheid van de hervormde ds. Huib Marchand, die eerlijk was over zijn teleurstelling dat wij naar een evangelische gemeente vertrokken, maar op een hartverwarmende en liefdevolle manier bad voor onze toekomst.
Saillant detail is dat indertijd onze tegenwoordige ex-dominee voorafgaand aan dat afscheid voor mij gebeden had dat God mij tegen die hervormde (lees: traditionele, lees: niet-wedergeboren) predikant zou beschermen. Nota bene. Over wij/zij-denken gesproken..
Labels: dagboek, geloofsboek
posted by de man van visvliet @ 1:14 AM;
Tussen wal en schip
Wednesday, March 25, 2009
Ik ben ontheemd. Dat wil zeggen, ik heb een vrij aardig huisje, een mooie vrouw die ook best aardig is en een prachtig vrolijk dochtertje - maar ik heb geen geestelijk huis meer. Nu zou ik zelf een geestelijk huis moeten zijn waar de Heilige Geest in woont, en ik moet toegeven dat ik wat dat betreft soms meer op een geestelijke ruïne lijk. Maar goed, de Geest zweefde ook over de chaoswateren, dus waarom niet over de brokstukken van mijn leven? Hoe dan ook, om zelf een godshuis van vlees en bloed te kunnen zijn, heb je een godshuis nodig waar je andere mensen van de Weg ontmoet en samen kunt leren om de waarheid te belichamen.
Ik ben opgegroeid in het godshuis van de Pinkstergemeente - Pinkstergemeente Elkana in De Wilp, om precies te zijn. Ik heb daar veel geleerd over vormendienst en hypocrisie. Ik heb in tongen gesproken, ik heb God ontmoet, maar ik heb ook een slecht toneelstuk gezien getiteld 'Kerkje'.
Toen kwam een periode waarin ik mijn geloof aan de wilgen hing. Het was soms heerlijk om de wereld opnieuw te verkennen zónder dat verstikkende geloof.
Maar mijn studie theologie - een ware pretstudie - bracht mij ondanks zichzelf terug naar het geloof der moeders en vaders; want terwijl ik met een hakmes de Bijbel in duizend stukjes leerde hakken spatte het bloed van de Messias uit de bladzijden omhoog en sprak tot mij van vreugde, vrede en verzoening. Langs de vrijzinnige oecumene kwam ik terecht in de behaaglijke orthodoxie van de Hervormde kerk. Vandaar werd ik geroepen naar Bethel - de plaats waar God tot Jakob sprak - maar ik verwarde deze metaforische plaats met een evangelische gemeente in Drachten. Ik vroeg om een teken en kreeg het niet.
Nu ben ik in de aap gelogeerd en gevallen tussen wal en schip. Ik kan het Amerikaanse pragmatisme en de modernistische theologie van mijn gemeente niet langer verdragen. De kanselboodschap dat Andries Knevel schuld beleden heeft over zijn afvallen van het creationisme mag de druppel zijn. Ik kan er niet meer tegen. Dit is niet mijn geloof.
Kijk, het treintje van Bill Bright ('The Four Spiritual Laws', traktaat uit 1952, nog altijd volop in gebruik) illustreert de evangelische knieval voor de moderniteit:
![[TRAIN DIAGRAM]](http://www.4laws.com/laws/english/images/train.gif)
'Geloof' is slechts een wagon, de locomotief zijn de keiharde feiten! In de postmoderne era rijdt deze trein regelrecht de afgrond in omdat het spoor van de ontwijfelbare ratio is opgehouden. Of de trein rijdt door de lucht.. Maar wat als er iemand door het raampje naar beneden kijkt?!
We moeten onze koffer met harde feiten durven laten staan en het Verhaal van Gods handelen in en door Israël en in en door Jezus Messias binnen durven gaan om van dááruit te leven - sámen.
Ja: leven vanuit het Verhaal van Jezus Messias, die de waarheid belichaamt, en zo samen de waarheid leren belichamen.
Mijn ideale gemeente zou leven vanuit de kosmische verlossing door Jezus Messias' dood en opstanding; zich geworteld weten in de traditie van de kerk der eeuwen, zonder aan deze traditie te zijn vastgebonden; de hoop voor de redding van alle mensen en de gehele schepping vasthouden; er zou zowel speels als ingetogen gezongen worden op teksten die poëtisch zijn en op een creatieve manier verankerd in de Schrift; de Maaltijd van de Heer zou er liefst wekelijks gevierd worden; er zou zowel een hecht gemeenschapsleven zijn als een grote openheid en dienstbaarheid naar buiten; en de verkondiging zou er evocatief zijn - de geloofsverbeelding prikkelend. Zoiets.
Gemeenten die aan deze beschrijving voldoen kunnen zich melden door een email te sturen (subject: 'Ideale gemeente').
We moeten onze koffer met harde feiten durven laten staan en het Verhaal van Gods handelen in en door Israël en in en door Jezus Messias binnen durven gaan om van dááruit te leven - sámen.
Ja: leven vanuit het Verhaal van Jezus Messias, die de waarheid belichaamt, en zo samen de waarheid leren belichamen.
Mijn ideale gemeente zou leven vanuit de kosmische verlossing door Jezus Messias' dood en opstanding; zich geworteld weten in de traditie van de kerk der eeuwen, zonder aan deze traditie te zijn vastgebonden; de hoop voor de redding van alle mensen en de gehele schepping vasthouden; er zou zowel speels als ingetogen gezongen worden op teksten die poëtisch zijn en op een creatieve manier verankerd in de Schrift; de Maaltijd van de Heer zou er liefst wekelijks gevierd worden; er zou zowel een hecht gemeenschapsleven zijn als een grote openheid en dienstbaarheid naar buiten; en de verkondiging zou er evocatief zijn - de geloofsverbeelding prikkelend. Zoiets.
Gemeenten die aan deze beschrijving voldoen kunnen zich melden door een email te sturen (subject: 'Ideale gemeente').
Labels: geloofsboek
posted by de man van visvliet @ 9:16 AM;
Schepping in 6 x 24 uur en dan voor eeuwig naar de hel
Sunday, March 22, 2009
Het is de tijd waarin Andries Knevel schuld moet belijden omdat hij het heilige creationisme door het slijk heeft gehaald. Maar het creationisme is helemaal niet heilig. Het is, samen met de leer van de foutloosheid van de Schrift, een ongeoorloofde aanpassing van de Bijbel aan de achterhaalde normen van de moderniteit. Niet God zelf, maar de ratio moet de betrouwbaarheid van de Schrift garanderen. Het Mooiste en Meest Ware Verhaal verwordt zo tot een historisch en natuurwetenschappelijk verslag.
En dan is er de leer van de eeuwige hel. Hoe hebben we daar in vredesnaam eeuwenlang in kunnen geloven? Augustinus kan toch niet als enige de schuld krijgen. Als jongetje van zes gooide ik briefjes bij mensen door de bus met de tekst: 'Als u niet in Jezus gelooft gaat u naar de hel!' Ik trok in ieder geval de consequenties van het geloof dat mij werd overgeleverd. De theologische consequenties beginnen maar moeilijk te dagen. Hoezo theodicee vanwege het lijden op aarde? Wat dacht je van het lijden van een overgrote meerderheid van de mensen die tot in alle eeuwigheid wordt gefolterd in de hel?!
Augustinus en Calvijn, overtuigd als zij waren van de soevereiniteit van God, konden niet anders dan tot de conclusie komen dat God het grootste deel van de mensheid bestemd heeft voor de hel. Immers: wat God wil, zal geschieden; als het grootste deel van de mensheid in haar zonden sterft, dan wil God blijkbaar niet dat zij gered wordt. In evangelische kringen komt men liever met een Arminiaanse oplossing: het grootste deel van de mensheid wil niet gered worden, en wordt dus ook niet gered. De spagaat is echter niet minder groot. God laat dan miljarden mensen voor eeuwig branden in de hel, terwijl hij dit niet wil. Dit wordt dan verklaard vanuit een gespletenheid in God: enerzijds houdt hij van de zondaar, anderzijds eist zijn gerechtigheid dat de zondaar gestraft wordt. De spanning wordt opgelost in Christus, maar helaas alleen voor diegenen die hem op tijd aannemen.
Waarom hebben we geen acht geslagen op het getuigenis van de Bijbel, die leert dat er geen tweeheid is in God? Zijn liefde is zijn oordeel en zijn oordeel is zijn liefde. 'God heeft hen allen besloten onder ongehoorzaamheid, om zich over hen allen te ontfermen.' Geen gemakkelijke kost, maar: het goede nieuws is werkelijk goed nieuws. De evangelischen hebben van het evangelie een verkapte vorm van slecht nieuws gemaakt. 'God houdt van je' - maar als je zijn liefde niet beantwoordt zul je voor eeuwig branden in de hel. De mens wordt een boos klein kind dat het feestje van zijn Vader tot in alle eeuwigheid verpest. De werkelijkheid is anders: elke tong zal God prijzen.
Ik ben blij dat ik het boek van ds. Jan Bonda over dit thema aan het lezen ben: 'Het ene doel van God - een antwoord op de leer van de eeuwige straf.' (Hier nota bene als luisterboek te downloaden! [Correctie: bij nader inzien blijkt het helaas om een enthousiast plan te gaan dat klaarblijkelijk niet tot uitvoering is gebracht.]) Ik kende Jan Bonda reeds van het geweldige boek 'De vrouw en haar zaad', over Genesis 3 en 4. Bonda laat in het eerder genoemde boek op overtuigende en genuanceerde wijze zien hoe de leer van de eeuwige hel indruist tegen het getuigenis van de Bijbel.
Labels: creationisme, hel, theologie
posted by de man van visvliet @ 1:13 PM;
